Enkele jaren geleden is men overgestapt van watermaat (1 liter is 1m3) naar CEN maat. Een internationaal vastgelegde norm waarbij potgrond in rulle (niet samengeperste) vorm wordt gemeten. Dat gebeurt bij ons ook gedurende de productie. Grond wordt door een zeef gegooid in een 20 of 40 liter vat en moet dan (in niet samengeperste staat) een bepaald niveau halen in het zgn. “CEN tonnetje”. Per mengsel heb je te maken met een CEN/Watermaat verhouding. In veel gevallen is een CEN liter ongeveer 80 % van een m3 (=waterliter). 40 liter zal dus in werkelijkheid (en in de beleving van iemand die denkt in liters als dm3) ‘slechts’ ca 32 liter zijn. En als je het dan extra samenperst wordt het nog minder. Onder RHP produceren betekent automatisch dat je je aan de CEN normering conformeert. De RHP norm is gebaseerd op een volume op moment van afvullen. Zo wordt het ook op de verpakkingen vermeld. Wij gaan echter aan de ruime kant zitten, zodat onze producten ook na enkele maanden nog voldoen aan de norm. Zie ook onderstaande info met een nadere uitleg.

Voorbeeld vermelding op de verpakking:

Per 1 juli 2000 is de watermaat vervangen door volumebepaling op basis van soortelijke gewicht bij levering van potgrond. Dit geldt zowel voor bulkleveringen als voor levering van verpakte potgrond. Met deze nieuwe Europese Norm -EN 12580- wordt voor het eerst eenzelfde volumenorm gehanteerd in alle landen van de Europese Gemeenschap. Het Nederlandse Normalisatie Instituut (NNI) neemt de nieuwe norm ook als standaard over.

Het volume van een veerkrachtig product als potgrond is zoals gemeld altijd al lastig te bepalen geweest. De vroegere watermaat was tot 2000 de minst slechte norm, immers iedereen kent de watermaat. Toch was deze norm onnauwkeurig. In de praktijk is bekend dat vele factoren van invloed zijn op het volume van een m³ potgrond op basis van watermaat. Is de afstand van leverancier tot kweker een paar kilometer of een paar honderd kilometer, het is van invloed op de afgeleverde hoeveelheid volgens de watermaat. Zo zijn er meer factoren die hierop van invloed zijn, het vochtgehalte van de potgrond bijvoorbeeld.

Bij de ‘nieuwe’ methode wordt van een kleine hoeveelheid potgrond (± 20 liter) het volume en het gewicht onder gestandaardiseerde omstandigheden bepaald. Daaruit wordt het soortelijk gewicht van deze potgrond herleid. Na weging van een grote hoeveelheid (een vrachtwagen vol) van deze potgrond wordt het volume (CEN) berekend.

Potgrond is een mooi, maar in zekere zin ook een moeilijk product. En dat laatste heeft alles te maken met de volumebepaling. Potgrond is nu eenmaal samendrukbaar, het bevat lucht en water, het verdicht door het eigen gewicht (door de hoeveelheid water en de hoeveelheid potgrond). Allemaal oorzaken, waardoor het niet eenvoudig is om u een constant volume per eenheid product te garanderen. Toch zijn we daar tot nu toe min of meer prima in geslaagd. Zowel kwekers als consumenten werken al jaren met gestandaardiseerde hoeveelheden en ze nemen de geringe volume-afwijkingen die nu eenmaal aan de bestaande normen gekoppeld zijn, voor lief. Onder invloed van de Europese harmonisatiedrang zijn we echter wettelijk verplicht afscheid te nemen van de oude, maar vertrouwde normen. Ervoor in de plaats komt de EN 12580-norm. We besparen u de technische details van de nieuwe volumemeting. Vast staat echter wel dat de nieuwe norm veel beter reproduceerbaar is dan de oude methoden. Wat zoveel wil zeggen als dat u als onze afnemer voortaan een constanter volume potgrond van ons ontvangt. En uiteindelijk moeten we daar allemaal gelukkig mee zijn.

Al het voorgaande wil echter niet zeggen dat er incidenteel geen afwijkingen voor zouden kunnen komen. Die zullen in de praktijk echter zeer sporadisch voorkomen, aangezien wij in onze controlesystemen uitgaan van een vulgraad waarbij we een minimale kans hebben op een te lage vulgraad. Zelfs als na een aantal maanden door natuurlijke processen het volume in de verpakking af gaat nemen. Mocht er twijfel zijn, dan kunnen we in dit soort gevallen altijd een check doen op de batch, waarvan het nummer op elke zak potgrond wordt geprint. Hierdoor kunnen we achteraf een link leggen tussen de productierun en de uitslagen van de steekproeven die in die controles van desbetreffende batch bij ons zijn vastgelegd.